|
Дайнюс Разаўскас, Саўле Матулявічэне
|
 Літоўцы, усходнія балты асіміляваліся не таму, што нехта іх заваёўваў, але таму, што яны не ўтрымаліся перад прышлай культурай. Асноўная маса жыхароў Беларусі антрапалагічна не змянілася з часоў ледавіковага перыяду, гэта значыць, не прыйшла аднекуль. Гэта даказваецца дадзенымі фізічнай антрапалогіі. І, прынамсі, да канца першага тысячагоддзя бальшыня з іх яшчэ размаўляла ўсходнебалцкімі гаворкамі. Значыць, цела народа ёсць, а галаву гісторыя знесла.
|
|
Падрабязней...
|
|
|
Аляксей Ластоўскі
|
|
Калі ў пачатку 1990-х гг. быў запачаткаваны Цэнтр этнакасмалогіі «Крыўя», то напачатку гэта ініцыятыва была ўспрынята як нейкая інтэлектуальная гульня этнографаў, разлічаная выключна на вузкія колы заклапочаных традыцыйнай спадчынай. Але за пытаннем генеалогіі беларускага этнасу вырастаў куды больш шырокі і грунтоўны светагляд, які праз балцкую тэму перайначвае ня толькі гісторыю, але і будучыню дзіўнай краіны пад назвай «Беларусь». Паступова гэта прыхаваная татальнасць крыўскай ідэі выйшла з цемры унутранага кола на інтэлектуальную прастору беларускага дыскурсу, пачала пашырацца сярод навукоўцаў і моладзі, што не магло не выклікаць увагі з боку рэпрэзэнтантаў іншых мадэляў перайначвання беларускай рэчаіснасці.
|
|
Падрабязней...
|
|
|
Ёнас Вайшкунас
|
 У гэтым шалёным мадэрным свеце, у якім, часам здаецца, што ўжо і не засталося нічога святога, мы цудам захавалі звычай збірацца на найбольш важнае свята памерлых – Дзяды. Штогод, калі свет ахоплівае цемра, быццам пад уздзеяннем нейкай сілы, едзем да сваіх святых месцаў – да душаў продкаў. Позняя восень, калі пануе цемра і ўсё жывое памірае, здаўна лічыцца часам наведвання памерлых. У гэты час, сабраўшы з палёў ураджай, выконваліся абрады ўшанавання нябожчыкаў.
|
|
Падрабязней...
|
|
|
Ёнас Вайшкунас
|
 Балцкая спадчына схаваная не толькі на тапаграфічнай паверхні зямлі — ў назвах зямлі і вады, на ўзгорках курганоў і гарадзішчаў, у таямніцах святых месцаў, але і глыбей пад дзірваном — у археалагічных культурных слаях. Яна выяўляецца ў духу і падсвядомасці жывучых цяпер на гэтым абшары людзей, у народных паданнях і міфалогіі. Дух прусаў, ятвягаў ды іншых зніклых народаў не памёр. Ён часам прачынаецца ад дрымоты — у душы і ўчынках беларуса, немца, паляка ці нават рускага.
|
|
Падрабязней...
|
|
|
Administrator
|
 Кнiга зяўляецца першай у гiсторыi нашай краiны спробай сiстэматычнага i найбольш поўнага апiсання i аналiзу традыцыйнай культурнай спадчыны беларусаў, шматлiкiя фрагменты якой дажылi да нашых дзён і паранейшаму выяўляюць адметнасць і жыццяздольнасць сучаснага беларускага этнасу. Аўтары слоўнiка ўпершыню далi максiмальна поўную на сённяшнi дзень карцiну протабеларускай мадэлi свету. У кнiзе знайшлося месца рэканструкцыям архаiчных мiфаў, паверям и прыкметам беларусаў-язычнiкаў, iх прадпiсанням, засцярогам і замовам.
|
|
Падрабязней...
|
|
|
|
