|
Уладзімер Лобач 12.01.2010 г. 219
|
 Істотны ўплыў творчасці Уладзімера Караткевіча на працэсы нацыянальна-культурнага адраджэння нашай краіны выяўляецца перадусім у тым, што гэтая творчасць для кожнага носьбіта «беларускасці» (самасвядомасці і мовы), незалежна ад сацыяльнага, маёмаснага, палітычнага або канфесійнага статусу, ёсць універсальным і незаменным механізмам нацыянальнай самаідэнтыфікацыі. Бо, пераадольваючы нацыянальныя хібы, шмат у чым надуманыя і навязаныя комплексы, У. Караткевіч сваім словам стварае Беларусь Касмічную - праўдзівую ў сваёй ідэальнасці, прыймальную і доўгачаканую для тых, хто хоча вылечыць сваю хворую беларускую душу і пазбыцца ўласных комплексаў нацыянальнай непаўнавартасці.
|
|
|
Уладзімір Тапароў 26.12.2009 г. 476
|
 З тэрыторыяй Беларусі звязаныя асаблівыя спадзевы даследчыкаў этнагенезу і ранняй гісторыі славянаў і балтаў. “Бачныя” сляды кантактаў славянаў і балтаў знайшлі менавіта тут сваё найбольш поўнае выяўленне: пачаўшыся, відаць, у VI — VII стст. н. э., калі ў балцкім з’яўляюцца першыя “славізмы” (сітуацыя да гэтай даты складае асобную тэму), гэтыя кантакты праходзяць праз ўсё Сярэднявечча (ятвягі, прусы, літоўцы, латгалы — пераважныя іх удзельнікі з балцкага боку) і працягваюцца па сённяшні дзень (літоўскае, латгальскае, латышскае, беларускае, польскае, рускае).
|
|
|
Administrator 27.12.2009 г. 567
|
 У сераду 23 снежня 2009 у Беларускім Дзяржаўным Лінгвістычным Універсітэце філосаф і этнакультуролаг Аляксей Дзермант прачытаў лекцыю „Таямніцы Калядаў”. Лекцыя была зладжаная з ініцыятывы беларускамоўнага студэнцкага гуртка „Шаршатка”.Прапануем вам поўны відэазапіс гэтай лекцыі.
|
|
|
Аляксей Дзермант 30.11.2009 г. 1986
|
 Літоўшчына, літоўская ідэя, калі заўгодна, міф аказаўся надзвычай жывучым, бо і ў пачатку XXI ст. ён працягвае сваё існаванне, натхняе, узрушвае, выклікае дыскусіі, што, на нашую думку, толькі пацвярджае яго аўтэнтычнасць і неўміручасць. Таму са шчырай зычлівасцю хочацца параіць яго апанентам перастаць змагацца з тым, што немагчыма і непатрэбна перамагаць ды скіраваць свой імпэт ды высілкі на ніву станоўчай, стваральнай працы, якой яшчэ з гакам хопіць не на адну генерацыю палымяных прыхільнікаў беларушчыны. А таксама варта чарговым разам нагадаць, што беларуская гісторыя і традыцыя нібы тое карэнне пераплятаецца з літоўскай, іх немагчыма падзяліць, не пашкодзіўшы жыццёвага суладдзя першапачаткаў. Са старога літоўскага дуба ападае лісце і жалуды, з іх узрастае і беларускае дрэва, камель якога ўжо іншы, ён па-свойму прадзіраецца ў неба. Але ўсё адно растуць і ўзнаўляюцца пад тутэйшым небам дубы, ствараючы разам святы гай. Літва ёсць гэткай супольнай святыняй, а ўсе, хто яе шануе — літвіны.
|
|
|
Я. Платонаў 13.12.2009 г. 311
|
 На паўночным захадзе Расіі шырока пашыраны фальклорныя тэксты, якія распавядаюць аб нашэсці “літвы”. Даследнікамі рабіліся неаднаразовыя спробы выявіць вытокі такіх паданняў і нават вызначыць дакладны час іх узнікнення і падзеі, якія маглі паўплываць на з’яўленне легенд аб “літоўскім” спусташэнні краю. Пакідаючы ў баку гэтае пытанне, хацелся б звярнуць увагу на функцыі падобных легенд у народным асяродку, а таксама на той сэнс, які яны неслі ў кантэксце традыцыйнай культуры.
|
|
|
Канстанцыя Скірмунт 19.11.2009 г. 380
|
|
Перадусім мы ёсць жывою часткаю гістарычнага грамадства Літвы і Беларусі з агульнымі нацыянальнымі вартасцямі ды маем абавязкі найперш адносна яе як такой. Векавыя традыцыі не дазваляюць нам замыкацца ў выключнасці, ні ў каставасці. Да таго, пакуль выразна не разаўецца індывідуалізм мясцовых народаў, ёсць мы для іх вартавымі культуры і гістарычнай праўды, захавальнікамі супольных з імі традыцый. Толькі краёвая ідэя, якая тут на месцы ёсць нам цэнтрам цяжару і светачам дзёйнасці, запальвае сэрцы здабываннем шчасьлівейшай прышласці для той, аддадзенай у асаблівую небяпеку, роднай зямлі, можа задзіночыць плённыя высілкі ўсіх прыхількаў гэтай зямлі і нарэшце прыцягнуць да нас наш цёмны і ашуканы люд, да чаго мы і павінны скіраваць усе высілкі.
|
|
|
Сяргей Санько 15.10.2009 г. 871
|
 Тэма гэтага артыкулу наколькі істотная і канечне патрэбная дзеля разумення паходжання падставовых складнікаў нашай традыцыйнай культуры і культурнай традыцыі наагул, нагэтулькі і рызыкоўная ды «небяспечная». Істотная яна дзеля адной простай прычыны, а менавіта той, што этнагенез — гэта, па вялікім рахунку, адзіны надзейны, прынамсі, у нашым разе, ключ да развязання шмат якіх праблемаў нашага глота- і культурагенезу, а значыць — і да разумення таго, у якім стане знаходзіцца сёння і нашая культура наагул, і традыцыйная культура ў прыватнасці, і якія адна і другая маюць перспектывы на будучыню.
|
|
|
Сяргей Санько 14.10.2009 г. 758
|
 На сённяшнi дзень найбольш аргументаванай здаецца гiпотэза, згодна з якой наш этнiчны назоў паходзiць ад iмя мiфічнага пачынальнiка пэўнай рэлiгiйнай традыцыi — найвышэйшага святара Крыва, культ якога ў той або iншай ступені быў уласцiвы ў сваiм часе бальшынi балцкiх народаў (параўн.: лiт. krivis, krivė, krivaitis, лат. krīvs ‘святар’, літ. krivūlė, krivė ‘скрыўленае на канцы жазло святара; сімвал злучанай пэўнай рэлiгiйнай традыцыяй тэрытарыяльна-сваяцкай грамады’ ды iнш.). У тых або iншых варыянтах гэтую версію падтрымлiвалi такiя даследнiкi, як Г. Мiлер, М. Карамзiн, Т. Нарбут, А. Кiркор, М. Касторскi, П. Трацьякоў, В. Сядоў, Б. Рыбакоў, Дз. Мачынскi, Г. Лебедзеў, Э. Зайкоўскi, У. Тапароў ды iнш. Трэба адзначыць, што гэтая гiпотэза добра стасуецца з паведамленнямi антычных аўтараў пра нейкую адмысловую набожнасць i рэлiгiйнасць «гiпербарэйцаў». Зрэшты, на ўпартае пiльнаванне сваёй рэлiгiйнай традыцыi i нежаданне прыймаць хрысцiянства крывiчамi зважаў яшчэ ў XII ст. рускi летапiсец. Да таго ж, як нядаўна зацеміў У. Тапароў, «крывічы могуць асэнсоўвацца як пэўнага кшталту левіты, племя жрацоў, святароў».
|
|
|
Крыўскія, літоўскія і латышскія паданні пра культавыя камяні бадай ідэнтычныя, а гэта сведчыць пра іх супольнае паходжанне з міфалагічных уяўленняў плямёнаў даўніх балтаў, якія ў дагістарычныя часы жылі ў Панямонні і Падзвінні ды Верхнім Падняпроўі.
